overheid en luchtvaartmarkt

negatieve effecten vliegbelasting substantieel

transavia.com ziet het als een zorgwekkende ontwikkeling dat de luchtvaart van overheidswege op milieugebied wordt geconfronteerd met incidentele maatregelen die onvoldoende zijn ingebed in een effectieve langere termijn visie. Dit gold ook voor de Vliegbelasting die per 1 juli 2008 is ingevoerd en inmiddels als onderdeel van het pakket overheidsmaatregelen om de crisis te bestrijden per 1 juli 2009 weer zal worden afgeschaft. De opbrengsten daarvan werden niet ingezet voor het milieu en werden derhalve slechts ervaren als een extra belastingheffing. De Vliegbelasting heeft de concurrentiepositie van dichtbijgelegen vliegvelden in Duitsland en België duidelijk versterkt; deze vliegvelden vertonen inmiddels groeicijfers van 50 tot 100%. Die groei is geheel ten koste gegaan van de Nederlandse (regionale) luchthavens. Voor met name consumenten in het zuiden en het oosten van het land was het aantrekkelijker geworden vluchten te boeken die vanuit luchthavens net over de grens vertrekken. Het milieu was met deze ontwikkeling totaal niet gediend. Voor transavia.com, dat juist voorop loopt met 'schone' vliegtuigen, heeft de maatregel door de hogere kostprijs en door de uitwijk van passagiers naar buitenlandse luchthavens bovendien een negatief effect gehad op de rentabiliteit. De Vliegbelasting was een directe bedreiging van de werkgelegenheid en mede tegen die achtergrond hebben medewerkers van luchtvaartmaatschappijen begin februari in Den Haag gedemonstreerd tegen deze zeer omstreden belastingheffing. Uiteraard ondersteunde ook transavia.com dit initiatief.

CO2-emissierechten onnodig hoge kosten

Het afgelopen jaar zijn het Europees Parlement en de Europese Raad van Milieuministers tot overeenstemming gekomen over het opnemen van de luchtvaart in het EU Emission Trading Scheme (EU ETS). Deze maatregel is onderdeel van het beleid van de EU om de totale CO2-uitstoot in Europa terug te dringen en zal ingaan in 2012. Het totaal beschikbare volume aan onder de luchtvaartmaatschappijen te verdelen uitstootrechten is echter gebaseerd op het gemiddelde van de uitstoot in de jaren 2004-2006 (de Baseline). In 2012 zal de luchtvaart vrijwel zeker zijn gegroeid ten opzichte van de Baseline en derhalve zullen de luchtvaartmaatschappijen dan rechten moeten bijkopen.

Op zich staat transavia.com positief tegenover inspanningen om de CO2-uitstoot terug te dringen (de onderneming neemt hiervoor zelf ook maatregelen) en ook positief tegenover het principe van emissiehandel. In zijn huidige vorm is Europese ETS echter een onnodig grote kostenpost geworden omdat bij de start van het ETS voor de luchtvaart 15% van de toe te wijzen emissierechten zal worden geveild. De opbrengst ervan vloeit in de staatskas van het land waar de veiling plaats vindt, terwijl de overheden geen verplichting hebben om het geld aan te wenden voor verduurzaming van de luchtvaart.

transavia.com zal voor eind 2009 een monitoringplan beschikbaar hebben voor de wijze waarop de uitstootgegevens aan de Nederlandse Emissieautoriteit (Nea) worden overlegd.

samenwerking in Europees luchtruim dringend gewenst

Evenals andere luchtvaartmaatschappijen ondervindt ook transavia.com veel hinder van de sterk versnipperde Europese Air Traffic Control (ATC). Door de toename van het luchtvervoer leidt dit in toenemende mate tot coördinatieproblemen tussen de verschillende nationale ATC centers, vaak met vertragingen als gevolg. Dit leidt tot extra brandstofverbruik en dus meer CO2-uitstoot. Het zet bovendien het business model van transavia.com, dat sterk is gebaseerd op een strakke vluchtplanning, onder druk. Het is dringend gewenst dat de overheden, die het milieu steeds hoog in het vaandel hebben, in deze ook daadkracht tonen en op korte termijn effectieve internationale samenwerking in het luchtruim afdwingen.

flight time limitations (FTL)

Op 1 november is de nieuwe Europese wetgeving van kracht geworden die vernieuwde maximale werktijden voor vliegend personeel regelt teneinde een maximale vluchtveiligheid te garanderen (Flight Time Limitations) die geldt voor heel Europa. Deze regelgeving beperkt voor zowel cockpit- als cabinepersoneel de maximale werktijden ten opzichte van de huidige situatie met gemiddeld 1,5 uur. De precieze reductie is afhankelijk van de tijden waarop de vlucht wordt uitgevoerd, het aantal tijdzones dat wordt overschreden en het aantal landingen dat wordt gemaakt. Ondanks het effect van afnemende productiviteit en daardoor hogere kosten, is transavia.com evenals vele andere luchtvaartmaatschappijen voorstander van de nieuwe regelgeving omdat het sectorbreed de vliegveiligheid verder ondersteunt en binnen Europa een level playing field creëert. De Nederlandse FTL-richtlijn bestaat voor het grootste deel uit geïmplementeerde Europese wetgeving. Het resterende deel is nationaal ingevuld en heeft vooral betrekking op het aantal uren waarmee de werktijd voor vliegers op lange vluchten mag worden verlengd.

TNO-onderzoek

Los van de invoering van de FTL-richtlijn heeft transavia.com het afgelopen jaar door TNO een onderzoek laten uitvoeren naar de rustfaciliteiten voor het vliegend personeel op langeafstandsvluchten. De resultaten hebben uitgewezen dat de voorzieningen van de onderneming voldoen aan alle veiligheidsnormen. Wel heeft het onderzoek enkele suggesties opgeleverd, die inmiddels zijn overgenomen of binnenkort worden geïmplementeerd.

geschillencommissie Luchtvaart opgericht

Eind november 2008 hebben de BARIN (Board of Airline Representatives In the Netherlands, de belangengroep van de meer dan 75 luchtvaartmaatschappijen die in Nederland actief zijn) en de Consumentenbond overeenstemming bereikt over het opzetten van een Geschillencommissie Luchtvaart. Passagiers met eerste vertrek uit Nederland kunnen hier hun eventueel geschil met de luchtvaartmaatschappij laten beoordelen. De opzet van de Geschillencommissie Luchtvaart dient een blauwdruk te zijn voor een vergelijkbare opzet in de andere EU lidstaten zodat er één Europese variant zal ontstaan. De Commissie zal zich bezighouden met de afhandeling van klachten op basis van de toepassing van EU-verordeningen, met name inzake vertraging, annulering en instapweigering. De planning is dat in de tweede helft van 2009 de Geschillencommissie operationeel zal zijn.

transavia.com juicht de oprichting van de Geschillencommissie Luchtvaart om meerdere redenen toe. Allereerst hebben consumenten nu één officieel en gespecialiseerd alternatief naast de gewone rechter. Dit geeft helderheid en leidt tot rechtszekerheid. Ten tweede zal de luchtvaartsector door de inrichting van de Geschillencommissie betrokken worden in de beoordeling van het geschil, waarmee de inhoudelijke kennis van de luchtvaartpraktijk meegenomen zal worden in de geschillenbeslechting. Hierdoor kan de kwaliteit van geschillenbeslechting alleen maar verbeteren.